Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı

BARO BAŞKANLIĞI
TEKİRDAĞ

İlgi:01.08.2005 günlü ve 2005/276 sayılı yazınız.

Yazınız ekinde gönderilen, Çorlu Ağır Ceza Mahkemesinin 2004/5 ve 2005/120 sayılı dava dosyalarının 13.6.2005 tarihli duruşma tutanak örnekleri, her iki davanın iddianame örnekleri ve Av. .................... imzalı 1.7.2005 tarihli "CMUK Avukatlık Hizmet ve Talep Formu" incelenmesinde;

Tespit edilen bu hususların C.M.K., C.M.K.nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun, Avukatlık Kanunu ve "5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5320 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna İlişkin Yönetmelik" kapsamında yapılan değerlendirmesinde:

1. Duruşmada bulunan sanıklara hakları hatırlatılıp, "bir müdafilerinin bulunup bulunmadığı" sorulmadan doğrudan Av. ....................'ın duruşmada "hazır bulundurulduğu görülmüş", bu sanıklardan "müdafi olarak kabul ediyoruz" beyanı alınmış ardından da duruşmada olsun olmasın, "vekili olmayan" tüm sanıklar yönünden Av. ....................'m müdafi olarak duruşmaya kabulüne karar verilmiştir.

Bu durum öncelikle C.M.K.nun 150. maddesine aykırıdır.

" Müdafiin görevlendirilmesi " kenar başlıklı bu madde;

"MADDE 150 . – [1] Şüpheli veya sanık, müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi hâlinde bir müdafi görevlendirilir.

[2] Şüpheli veya sanık onsekiz yaşını doldurmamış ya da sağır veya dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede malûl olur ve bir müdafii de bulunmazsa istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir.

[3] Üst sınırı en az beş yıl hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yapılan soruşturma ve kovuşturmada ikinci fıkra hükmü uygulanır."

şeklindedir.

Görüldüğü gibi, Çorlu Ağır Ceza Mahkemesinin işbu davalarında yargılanan sanıklar maddenin üçüncü fıkrası kapsamındadır. Bu durumdaki sanıkların yargılanmasında müdafilerinin bulunması zorunludur. Ancak bu zorunluluk, müdafiin ille de baro tarafından görevlendirilecek müdafi olması şeklinde değildir. Öncelik sanığın kendisinin seçip, vekalet vereceği ve ücretini ödeyeceği bir müdafii temin etmesidir. Madde metninde bu nedenle; " bir müdafii de bulunmazsa " ön koşulu getirilmiştir. Mahkeme önce sanığa bu kapsamda bir "müdafii seçebilmesi" için olanak tanıyacak, sanık, "müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse" istemini aramaksızın Tekirdağ Barosu Başkanlığından C.M.K. 156. madde gereğince müdafi görevlendirmesini isteyecektir.

Çorlu Ağır Ceza Mahkemesi duruşmada bulunsun bulunmasın sanıklara böyle bir olanak tanıma gereği duymamıştır. Bu durum yasaya aykırıdır. Ayrıca, davaya konu olayın bir sürücü belgesi yolsuzluğu olduğu ve bir kısım sanığın vekalet verdikleri avukatlarının duruşmaya katıldığı göz önüne alınırsa sanıkların "müdafi seçebilecek durumda oldukları" öngörülür.

2. Çorlu Ağır Ceza Mahkemesi'nin Tekirdağ Barosundan bu davada sanık müdafii olarak C.M.K. 150. ve 151. maddeleri kapsamında görevlendirme yapılmasını istemesi gerekir idi. Tutanakta böyle bir istemde bulunup bulunulmadığı belli değildir.

Oysa, metnini aşağıya aldığımız 156. maddenin ikinci bendi açıkça, kovuşturma evresinde mahkemenin istemi üzerine baro tarafından görevlendirme yapılacağını belirtmektedir.

"Müdafiin görevlendirilmesinde usul”

MADDE 156. –[1] 150 nci maddede yazılı olan hâllerde, müdafi;
a) Soruşturma evresinde, ifadeyi alan merciin veya sorguyu yapan hâkimin
istemi üzerine,

b) Kovuşturma evresinde, mahkemenin istemi üzerine.

Baro tarafından görevlendirilir.

[2] Yukarıda belirtilen hâllerde müdafi soruşturmanın veya kovuşturmanın
yapıldığı yer barosunca görevlendirilir.

[3] Şüpheli veya sanığın kendisinin sonradan müdafi seçmesi halinde, baro tarafından görevlendirilen avukatın görevi sona erer."

3. 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5320 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna İlişkin Yönetmeliğin 11. maddesi gereğince müdafii veya vekile ödeme yapılabilmesi için avukatın C.M.K. nedeni ile "hukuki yardımda" bulunması ve "baro görevlendirme yazısı" ile birlikte gerekli belgeleri ekleyerek barosuna ödeme başvurusunda bulunması gerekir.

Oysa Av. .................... başvurusuna "baro görevlendirme yazısı" eklememiştir. Ayrıca duruşmada bulunmayan ve ifadeleri avukatın hazır olduğu duruşmada alınmayan sanıklara avukatın hukuki yardımda bulunduğu kabul edilemez.

Belirtilen bu nedenlerle, Çorlu Ağır Ceza Mahkemesinin 2004/5 ve 2005/120 esas sayılı davalarının 13.6.2005 tarihli duruşmalarına katılması nedeni ile Av. .................... 'a 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5320 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna İlişkin Yönetmelik gereğince ücret ödemesi yapılması yerinde değildir, yapılan ödemenin de geri alınması gerekir.

Bilgilerinizi rica eder, saygılar sunarım.