Türkiye Barolar Birliği
Baro Hakem Kurulu Yönetmeliği

Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2001 Resmi Gazete Sayısı: 24583

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç Kapsam ve Dayanak

Amaç ve Kapsam

Madde 1 — Bu Yönetmelik, Baro çevresinde kurulması öngörülen Baro Hakem Kurulunun, avukat üyelerinin seçimi, görevleri, yetkisi, çalışma yöntemi ve esasları, üyelerin reddi veya çekinmesi, başkan ve üyelere ödenecek ücretin belirlenmesi amacıyla düzenlenmiştir.

Hukuki Dayanak

Madde 2 — Bu Yönetmelik 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 167 nci maddesi hükmü uyarınca düzenlenmiştir.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Kuruluş, Görev ve Yetki

Hakem Kurulunun Kuruluşu

Madde 3 — Kurul, Baronun bulunduğu yargı çevresinin en kıdemli asliye hukuk hakimi ile o Baro yönetim kurulunca seçilen iki avukat üyeden oluşur. Asliye hukuk hakimi kurulun başkanıdır.

Kurulun avukat olan üyelerinin, 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 90 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen yönetim kurulu üyeliğine seçilme yeterliliği ile seçilme engelinin bulunmaması gerekir.

Türkiye Barolar Birliğinin ve Baroların başkanlık, yönetim, disiplin ile denetim kurullarında görev alanlar hakem kurulu üyesi olamazlar. Ancak, hakem kuruluna atanacak üye bulunamadığı takdirde, Baro organlarında görev alanlar arasından da hakem kuruluna atama yapılabilir.

Üyelerin, yukarıda belirtilen görevlerden herhangi birine seçilmeleri halinde, seçilen üye, bu iki görevden birisini tercih etmek zorundadır. Üyenin, seçimi takip eden on gün içerisinde söz konusu tercih hakkını kullanmaması halinde, hakem kurulundaki görevi kendiliğinden sona erer.

Kurul avukat üyeliklerinden birinin herhangi bir nedenle boşalması halinde, Baro yönetim kurulu, görevi bu suretle sona eren üyenin yerine, on gün içinde yeni bir üye seçer.

Üyenin ret, çekinme, sağlık ve bu gibi nedenlerle görevini fiilen veya hukuken geçici olarak yerine getirmesinin olanaksızlığı veya görevin gereği gibi ve zamanında yapılamaması halinde; kurulun iş durumuna göre ikiden az olmamak ve asıl üye yerine görev yapmak üzere yeteri kadar yedek üye de Baro yönetim kurulu tarafından asıl üyelerle birlikte seçilir. Yedek üyeler de, asıl üyelerin seçilme şartlarına ve görev sürelerine bağlıdır.

Seçilen üyelerin görev süresi üç yıl olup, süresi sona eren asıl ve yedek üye yeniden seçilebilir. Üç yıllık sürenin bitmesinden önce asıl veya yedek üyeliklerden herhangi birisinde boşalma olduğu takdirde, yeni üye, yeri boşalan üyenin süresini tamamlar.

Hakem Kurulu Yazı İşleri

Madde 4 — Her Baro bünyesinde, kurulun işlemlerini takip etmek ve gerekli yazışmaları yapmak üzere, yeterli sayıda elemandan oluşturulan bir yazı işleri bürosu kurulur.

Yazı işleri bürosunun gider vs. masraflarını karşılamak üzere, hakem kurulu ücretinin % 10'u ilgili Baroya gelir kaydedilir.

Görevi

Madde 5 — Hakem Kurulu;

a) 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 167 nci maddesinde belirtilen avukatlık sözleşmelerinden ve avukatlık ücretinden kaynaklanan her türlü anlaşmazlıkları,

b) 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 44 üncü maddesinin (B/b) bendinde sözü edilen avukatların birlikte çalışmalarından kaynaklanan her türlü uyuşmazlıkları,

c) Avukatlık ortaklığında ortakların kendi aralarında ve ortaklıkla ilgili her türlü uyuşmazlıkları,

d) Ortaklık pay devir ve intikalinde bedele ilişkin olarak üçüncü kişilerle aralarında çıkacak anlaşmazlıkları çözmek ve avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu durumlarda da; ücret anlaşmazlıklarını incelemek ve ücreti belirlemekle görevlidir.

Yetki

Madde 6 — Bu Yönetmelik kapsamındaki uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kurul, uyuşmazlığa konu hukuki yardımın yapıldığı yer Barosu hakem kuruludur. Ancak;

a – Hukuki yardımın birden çok Baro bölgesinde yapılmış olması halinde;

1) Uyuşmazlık konusu hukuki yardımlardan bir tanesi; avukatın kayıtlı olduğu Baro bölgesinde yapılmış ise, diğer hukuki yardımlar yönünden de, avukatın kayıtlı olduğu Baro bölgesinde görevli olan kurul yetkilidir.

2) Bunun dışındaki hallerde, uyuşmazlık konusu hukuki yardımlardan herhangi birisinin yapıldığı yer Baro bölgesinde görevli kurul, diğer uyuşmazlık konusu hukuki yardımlar yönünden de yetkilidir.

b – 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 44 üncü maddesinde düzenlenen "Avukatların birlikte çalışmalarından veya avukatlık ortaklığı biçiminde çalışmalarında ortakların kendi aralarında ve ortaklıkla ilgili her türlü uyuşmazlıklar ile ortaklık pay devir ve intikalinde bedele ilişkin olarak üçüncü şahıslarla aralarında çıkacak anlaşmazlıklardan" kaynaklanan ve aynı maddenin (B/b) bendinde belirtilen uyuşmazlıklarda ise yetkili kurul, avukatlık ortaklığının kayıtlı olduğu yer kuruludur.

Hakem Kurulu Ücreti

Madde 7 — Hakem kurulu ücreti, kurulda davanın açılmış sayıldığı tarihte yürürlükte olan Avukatlık Ücret Tarifesinde gösterilen ücrettir.

Anlaşmazlığın davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulh nedenleri ile tahkikat başlamadan sona ermesi halinde, hakem ücretinin yarısı; tahkikatın başlamasından sonra sona ermesi halinde ise hakem ücretinin tamamı ödenir.

Yedek üyenin katılımında; yedek üyenin ücreti kurulu tarafından kararlaştırılır.

Hakemlerin Reddi

Madde 8 — Kurulun başkan ve üyeleri, 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 29 uncu maddesinde gösterilen sebeplerle reddedilebilir.

Hakemin reddi isteminin, ret sebebinin öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş gün içinde yapılması gerekir.

Hakemin reddi istemi, dilekçe ile yapılır. Bu dilekçede ret isteğinin dayandığı durum ve olaylarla delillerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin de dilekçeye eklenmesi gerekir.

Ret isteğinden vazgeçmek hükümsüzdür.

Vekilin, hakemin reddi isteminde bulunabilmesi için vekaletnamesinde yetki bulunması gerekir.

Hakemin reddi istemi, reddi istenen hakem veya hakemler katılmaksızın, yedek üye veya üyelerin katılımı ile üyesi olduğu kurulu tarafından incelenir. Reddi istenen hakem veya hakemlerin katılmaması halinde yedek üyelerle de kurul oluşturulamaz ise, ret istemi, o yer Barosuna en yakın yer Baro bölgesinde görevli hakem kurulu tarafından incelenir. Kurulun tümüyle reddi mümkün değildir.

Hakemi reddeden taraf, dilekçesini karşı tarafa tebliğ ettirir. Karşı taraf, beş gün içinde cevap verebilir. Bu süre geçtikten sonra, ret dilekçesi, varsa karşı tarafın cevabı ve ekleri, dosya ile birlikte reddi istenen hakeme verilir.

Hakem beş gün içinde dosyayı inceler ve ret sebeplerinin yerinde olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildirir. Kurul yazı işleri, dosyayı ret istemini inceleyecek yetkili kurula derhal verir veya gönderir.

Ret talebini inceleyen kurul, bu konuda gösterilen delilleri serbestçe takdir ederek gerekli kararı verir. Kurul, güven unsurunu gözeterek ret sebebinin muhtemel olması halinde dahi isteği kabul edebilir.

Ret sebepleri hakkında yemin teklif olunamaz.

Hakemin çekinmeye davet edilmesi, hakemin reddi hükmündedir.

Hakemin reddi istemi;

a) Ret isteği zamanında yapılmamışsa,

b) Ret sebebi veya inandırıcı delil gösterilmemişse,

c) Ret isteminin davayı uzatmak amacıyla yapıldığı açıkça anlaşılıyorsa.

Hakem Kurulu tarafından reddedilir. Ret kararına karşı, ancak asıl hükümle birlikte temyiz yoluna başvurulabilir.

Hakemlerin Çekinmesi

Madde 9 — Hakemler, 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 28 inci maddesindeki sebeplerin varlığı halinde davaya bakmaktan yasaklı olup, bu durumda kendiliğinden davaya bakmaktan çekinmek zorundadırlar.

18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 30, 31, 32, 36 ncı maddeleri ile 36/A maddesinin hükümleri, olaya uygunlukları ölçüsünde hakemlerin çekinmesi ve reddi hallerinde de aynen uygulanır.

Ret veya çekinme sonucu hakem kurulunun yedek üyelerle de oluşturulamaması durumunda, uyuşmazlığı incelemeye yetkili olan kurul; en yakın yer Baro bölgesinde görevli hakem kuruludur.

Tebligat

Madde 10 — Kurulda görülmekte olan dava ve işlerde 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 56 ncı maddesi ile 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Tüzüğü hükümleri uygulanmakla birlikte; taraflar diledikleri takdirde tebligat işlemlerinde faks, teleks, iadeli taahhütlü ve acele posta servisi gibi araçlarla da birbirlerine tebligat yapılmasını kuruldan isteyebilirler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yargılama Usulü

Dava Açılması

Madde 11 — Kurulda dava, dilekçe ile açılır.

Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:

a) Tarafların ve varsa kanuni temsilci veya vekillerinin ad ve soyadları ile adresleri,

b) Açık bir biçimde davanın konusu,

c) Davacının iddiasının dayanağı olan bütün olayların sıra numarası altında açık özetleri ve delillerin nelerden ibaret olduğu,

d) Hukuki sebeplerin özeti,

e) Açık bir biçimde talep sonucu,

f) Karşı tarafın hangi sürede cevap verebileceği,

g) Davacının veya varsa kanuni temsilci yahut vekilinin imzası.

Davacı, elinde bulunan delilleri dava dilekçesine ekler. Dilekçenin ve eklerinin, davalı sayısından bir fazla düzenlenmiş olması gerekir.

Davacı dava dilekçesine ayrıca, hakem ücretinin yarısını ödediğine ilişkin alındı örneğini ekler ve gerekli giderleri öder.

Davanın Açılma Zamanı

Madde 12 — Davanın açılma zamanı, dava dilekçesinin Baro başkanlığına verildiği tarihtir.

Dilekçe, kurulun yetki alanı dışındaki herhangi bir baro başkanlığına da verilebilir. Bu durumlarda dava, başvurulan baronun haberleşme defterine dilekçenin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır.

Davacı 7 nci maddede belirtilen hakem ücretinin yarısını ve giderleri ödediğine ilişkin makbuzu dilekçesine eklemek zorundadır, aksi halde bu makbuz ibraz edilinceye kadar dilekçesi işleme konmaz. Bir ay içerisinde, hakem ücretinin yarısının ve giderlerin ödendiğine ilişkin makbuzun ibraz edilmemesi halinde dava açılmamış sayılır.

İlk İtirazlar

Madde 13 — İlk itirazlar, aşağıda gösterilen hallerden ibarettir.

a) Türkiye'de ikametgahı bulunmayanlardan teminat talebi,

b) Yetki itirazı,

c) Açılan davanın, bir başka kurulda görülmekte olduğu iddiası,

d) Davetiyede noksanlıklar bulunması veya tebligatın usulüne uygun olmadığı iddiası,

e) Karşılık davanın kabule şayan olmadığı iddiası.

Davanın başlangıcında ilk itirazların hepsinin birlikte bildirilmesi gerekir.

İlk itirazlara ilişkin karar, asıl davayı görmeye yetkili kurul tarafından öncelikle verilir.

Esasa Cevap

Madde 14 — Davalı ilk itirazları ile birlikte; esas dava hakkındaki cevabını, varsa karşı delillerini, dava dilekçesinin kendisine tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde karşı tarafa tebliğ edilmek üzere kurul yazı işlerine verir. Davacı veya kurul tarafından bu süreden farklı bir süre tanınması halinde bu süre dikkate alınır.

Davaya cevap dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:

a) Tarafların veya varsa kanuni temsilci veya vekillerinin ad ve soyadları ile adresleri,

b) Açık bir biçimde savunması,

c) Davacı tarafından bildirilmiş olayların her biri hakkında cevapları,

d) Davalının veya varsa kanuni temsilci yahut vekilinin imzası.

Cevap dilekçesi ile davalının elinde bulunan belgelerin asılları veya örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazlasının cevap dilekçesine eklenerek kurula verilmesi gereklidir.

Davalı, cevap dilekçesinde karşılık dava da dahil olmak üzere bütün iddia ve savunmaları ile sebeplerini bildirmeye mecburdur.

Karşılık Dava

Madde 15 — Davalı, karşılık davasını, esas davaya süresi içerisinde vereceği cevap dilekçesinde bildirmek suretiyle açabilir.

Hangi davaların karşılık dava olarak nitelendirilmesi gerektiği hususunda 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 204 üncü maddesindeki hükümler uygulanır.

Karşılık davaya ilişkin olarak ortaya çıkabilecek hususlarda 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 205-208 inci maddeleri hükümleri burada da uygulanır.

Tahkikat

Madde 16 — Kurul, tahkikatı kural olarak dosya üzerinden yapar. Ancak tanık dinlenmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi gibi hallerle, kurulun gerek duyduğu durumlarda tahkikatın duruşmalı yapılmasına karar verilebilir.

Duruşma yapılmasına karar verildiği takdirde, bu husus taraflara elverişli vasıtalarla duruşmadan on gün öncesine kadar bildirilir. Taraflardan birisi kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın bildirilen günde duruşma yer ve saatinde bulunmazsa, duruşma ve tahkikat yokluğunda yapılır. Taraflara uyarılı tebligat yapılmış ise duruşmaya, gelenin katılımıyla devam olunur. Duruşma, Baroların bu işe tahsis ettiği yerde yapılır.

Kurul, öncelikle tarafları sulha davet eder.

Kurul, kendisine yapılan başvurular ve ekleri üzerinde öninceleme yapar. Tensip zaptı ile tahkikatın kurul üyelerinden hangisi tarafından yürütüleceğini kararlaştırır. Tahkikatla görevlendirilen üye 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 182, 183, 184, 196, 197, 209, 211 ve 212 nci maddelerinde belirtilen işlemleri tek başına yapabilir.

Kurul çalışmalarında yapılan işlemler bir tutanakla tespit edilir ve tutanak; kurul başkanı ve üyeleri ile varsa tutanak düzenlemekle görevli yazı işleri elemanı tarafından imzalanır. Tutanak düzenleme görevi üyelerden birisine de verilebilir.

Tutanak düzenlenmesi esası, tahkikatın bir üyeye verilmesi halinde de aynen uygulanır.

Kurul ücret sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları, davanın açıldığı tarihten itibaren altı ay içinde sonuçlandırır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Deliller ve İkamesi

Delillerin İkamesi

Madde 17 — Kurulda görülmekte olan davalarda, nelerin delil niteliğinde olduğu, bunların ikamesi ve usulüne ilişkin hususlarda 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 236-374 üncü maddeleri, olaylara uygunluğu oranında kurulda açılan davalarda da uygulanır.

Delillerin serbestçe takdiri, 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun belirlediği hükümler çerçevesinde kurula aittir.

Kurul, gerekli gördüğü takdirde tarafların gösterdikleri tanıkları dinleyebileceği gibi taraflardan gelen yemin teklifi ile resen verilecek yeminlerin ifasına da karar verebilir.

Kurulun yargı çevresi dışında tanık dinlemesi, yemin, keşif, bilirkişi incelemesi gibi konularda 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda yer alan ilgili hükümler uygulanır. Anılan işlemlerin yapılacağı yerde kurul var ise bu kurul, işlemleri yapmaya yetkili ve görevlidir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Tahkikatın Sona Ermesi ve Karar

Karar

Madde 18 — Tarafların son diyecekleri için bir duruşma günü belirlenmişse, duruşmanın sonunda tahkikatın bittiği taraflara sözlü olarak bildirilir ve kararın gerekçesi yazılmamış ise kararın özeti taraflara duyurulur.

Kurul, tahkikatın ve yargılamanın sona ermesinden sonra kısa karara uygun gerekçeli kararını on gün içinde yazmak zorundadır.

Kararların İnfazı

Madde 19 — Kurulun verdiği kararların infazında 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 38 inci maddesi hükmü uygulanır.

Hakem Kurulu, haklı ve gerektirici nedenlerin bulunması halinde ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararları verebilir.

ALTINCI BÖLÜM

Kanun Yolları

Temyiz

Madde 20 — Kurul tarafından verilen hükümlere karşı, tarafların, kararın kendilerine tebliği tarihinden itibaren on beş gün içerisinde temyiz hakkı vardır.

Temyiz talebi dilekçe ile yapılır.

Temyiz dilekçesinin neleri içermesi gerektiği konusunda 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435 inci maddesi hükmü, kurul kararlarının temyiz edilmesinde de uygulanır.

Temyiz dilekçesi, kararı veren kurulun Baro başkanlığına verilebileceği gibi bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen Baro başkanlıklarına da verilebilir.

Temyiz isteğinin ne zaman yapılmış sayılacağına ilişkin 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 434 üncü maddesi kurul kararlarının temyizinde de uygulanır.

18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa göre kesin olan hüküm ve kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaz.

Temyiz İncelemesi

Madde 21 — Yargıtay, temyiz incelemesini dosya üzerinden yapar.

İncelemenin duruşmalı yapılmasıyla ilgili 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438 inci maddesi hükmü, kurul kararlarının incelenmesinde de uygulanır.

Kararların Bozulması

Madde 22 — Kurulun vermiş olduğu kararlar, ancak aşağıdaki hallerde Yargıtayca bozulur:

a) Talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmesi,

b) Kurulun görevine ve yetkisine girmeyen konularda bir karar verilmiş olması,

c) Kurulun, iki tarafın iddialarından her biri hakkında karar vermemesi.

Yargılamanın Yenilenmesi

Madde 23 — Kurul kararları aleyhine 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 445-454 üncü maddeleri hükümlerine göre yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulabilir.

Uygulanacak Hükümler

Madde 24 — Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ile Avukatlık Kanunu Yönetmeliği, Meslek Kuralları ve 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 527, 529, 532 nci maddesi, 533 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 536 ncı maddesi dışında kalan diğer hükümleri ile Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğinin olaya uygun düşen hükümleri uygulanır.

Yürürlük

Madde 25 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 26 — Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu yürütür.