| İCRA
VE İFLÂS KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
DAİR KANUN
Kanun No. 5092
Kabul Tarihi : 12.2.2004
Resmi Gazete Tarihi 21/02/2004
Resmi Gazete Numarası 25380
MADDE 1. - 2004 sayılı Kanunun 114 üncü maddesinin ikinci
fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan "yurt düzeyinde
tirajı en yüksek beş gazeteden" ibaresi "tirajı
ellibinin (50.000) üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı
yapılan gazetelerden" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 2. - 2004 sayılı Kanunun 128/a maddesinin ikinci fıkrasının
birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Kesinleşen kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren
iki yıl geçmedikçe yeniden kıymet takdiri istenemez.
MADDE 3. - 2004 sayılı Kanunun 166 ncı maddesinin ikinci
fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan "yurt düzeyinde
tirajı en yüksek beş gazeteden" ibaresi "tirajı
ellibinin (50.000) üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı
yapılan gazetelerden" şeklinde ve üçüncü cümlesinde yer
alan "en yüksek" ibaresi "ellibinin (50.000)
üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan" şeklinde
değiştirilmiştir.
MADDE 4. - 2004 sayılı Kanunun 179/b maddesinin dördüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Erteleme süresi azami bir yıldır. Bu süre kayyımın verdiği
raporlar dikkate alınarak mahkemece uygun görülecek süreler
ile uzatılabilir; ancak uzatma süreleri toplamı dört yılı
geçemez. Kayyım, mahkemenin belirleyeceği sürelerde iflâsı
ertelenenin faaliyetleri ve işletmenin durumu konusunda düzenli
olarak mahkemeye rapor verir.
MADDE 5. - 2004 sayılı Kanunun 288 inci maddesinin birinci
cümlesinde yer alan "yurt düzeyinde tirajı en yüksek
beş gazeteden" ibaresi "tirajı ellibinin (50.000)
üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetelerden"
şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 6. - 2004 sayılı Kanunun 302 nci maddesinin ikinci
cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu müddet içerisinde dava açmayanların teminattan yararlanma
ve konkordatoyu feshettirme hakları düşer.
MADDE 7. - 2004 sayılı Kanunun 309/b maddesinin birinci fıkrasının
(4) numaralı bendinde yer alan "yurt düzeyinde yayınlanan
tirajı en yüksek beş gazeteden" ibaresi "tirajı
ellibinin (50.000) üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı
yapılan gazetelerden" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 8. - 2004 sayılı Kanunun Onikinci Babının başlığı "KONKORDATO
İLE SERMAYE ŞİRKETLERİ VE KOOPERATİFLERİN UZLAŞMA YOLUYLA
YENİDEN YAPILANDIRILMASI" olarak değiştirilmiş ve 309/l
maddesinden sonra gelmek üzere "IV. SERMAYE ŞİRKETLERİ
VE KOOPERATİFLERİN UZLAŞMA YOLUYLA YENİDEN YAPILANDIRILMASI"
üst başlığı altında 309/m ilâ 309/ü maddeleri eklenmiştir.
IV. SERMAYE ŞİRKETLERİ VE KOOPERATİFLERİN UZLAŞMA YOLUYLA
YENİDEN YAPILANDIRILMASI
Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma:
MADDE 309/m - Muaccel para borçlarını ödeyemeyecek durumda
olan veya mevcut ve alacakları borçlarını karşılamaya yetmeyen
ya da bu hallerden birine düşme tehlikesiyle karşı karşıya
kalması kuvvetle muhtemel olan bir sermaye şirketi veya kooperatif,
önceden müzakere edilmiş ve projeden etkilenen alacaklılar
tarafından gerekli çoğunluk sağlanarak kabul edilmiş olan
yeniden yapılandırma projesi ile birlikte, muamele merkezinin
bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine, uzlaşma yoluyla
yeniden yapılandırma için başvurabilir.
309/m ilâ 309/ü maddelerinde geçen "projeden etkilenen
alacaklılar" terimi, yeniden yapılandırma projesi ile
alacakları, hakları veya menfaatleri yeniden yapılandırılacak
alacaklıları ifade eder.
"Gerekli çoğunluk" terimi, projeden etkilenip oylamaya
katılan alacaklıların sayı itibarıyla en az yarısını aşan
ve oy kullanan alacaklıların alacaklarının en az üçte ikisini
oluşturan ve projenin kabulü için gerekli olan çoğunluğu ifade
eder. Projenin birden fazla alacaklı sınıfı içermesi hâlinde,
her alacaklı sınıfının kendi içinde projeyi gerekli çoğunluk
ile kabul etmiş olması gerekir.
Yeniden yapılandırma projesi:
MADDE 309/n - Asliye ticaret mahkemesine sunulacak yeniden
yapılandırma projesi, aşağıdaki hususları içerir :
1- Projeden etkilenen alacaklıların tâbi olacağı koşullar
ve benzer alacaklara sahip olan alacaklılar arasında eşitliğin
ne şekilde sağlanacağı.
2- Projenin, borçlunun taraf olduğu sözleşmelere etkisi.
3- Projenin, borçlunun malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisine
etkisi.
4- Borçların yeniden yapılandırılması için gerekli görülüyorsa,
borçlunun kredi gibi finansman kaynaklarına başvurup başvurmayacağı.
5- Borçlunun işletmesinin kısmen ya da tamamen devri, diğer
bir şirket veya şirketlerle birleşmesi, sermaye yapısının
veya ana sözleşmesinin değiştirilmesi, borçlu işletmenin yönetiminde
yer alacak kişilerin belirlenmesi, borçların vadelerinin uzatılması,
faiz oranlarının değiştirilmesi, menkul kıymet ihracı gibi
projenin uygulanabilirliğini sağlayabilecek yöntemler.
6- Tasdik kararından sonra projenin uygulanmasının kim tarafından
ve nasıl denetleneceği.
7- Projeyi reddeden alacaklının alacağının, bu alacaklı projede
kendi sınıfı için öngörülen haktan daha azını açıkça kabul
etmediği sürece, nitelik itibarıyla benzerlik gösteren alacaklarla
eşit muameleye tâbi olacağı.
Hukukî nitelikleri büyük ölçüde birbirine benzer olan alacakların
aynı sınıfta yer almaları şartıyla, proje, alacaklıları birden
fazla sınıf içerisinde gruplandırabilir.
Başvuruya eklenecek belgeler:
MADDE 309/o - Başvuruya eklenecek belgeler şunlardır:
1- Yeniden yapılandırma projesi.
2- Borçlunun malî durumunu gösterir belgeler, ayrıntılı bilanço,
defterlerinin vaziyetini bildiren bir cetvel, gelir tablosu
ve borçlunun malî durumunu açıklayıcı diğer bilgi ve belgeler.
3- Projenin, borçluyu yeniden ödeme kabiliyetine kavuşturarak
muaccel borçlarını ödeme plânına göre ödeyebilecek ve nakit
akışını gerçekleştirecek duruma getireceğini gösteren belgeler.
4- Projeden etkilenen ve etkilenmeyen alacaklılar ile bunların
alacaklarının listesi.
5- Başvuru öncesi müzakere sürecini tanımlayan ve projeden
etkilenen alacaklıların proje hakkında karar vermelerine olanak
sağlayan yeterli bilgilendirmenin iadeli taahhütlü mektup
ya da noter ihbarnamesi gibi uygun araçlarla yerine getirildiğini
gösteren delilleri de içeren açıklamalar.
6- Projeden etkilenip de onay veren alacaklıların, bu beyanlarını
içeren, imzası ve tarihi noterlikçe onaylı tutanaklar.
7- Projeye göre alacaklıların eline geçecek miktar ile borçlunun
iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı
karşılaştırmalı olarak gösteren belge.
8- Sayı ve meblağ itibarıyla çoğunluk koşulunun gerçekleştiğini
gösteren cetvel.
9- Borçlunun ödeme kabiliyetine kavuşabileceğini ve projede
yer alan koşullara uymasının mümkün olduğunu gösteren ve gerekli
nitelikleri haiz bir bağımsız denetim kuruluşu tarafından
hazırlanmış bulunan finansal analiz raporları ile dayanakları.
Başvuru üzerine ve ara dönemde mahkemece yapılacak işlem
ve alınacak tedbirler:
MADDE 309/ö - Mahkeme, başvurudan itibaren otuz gün içinde
gerçekleşecek olan duruşmanın gününü belirler; başvuruyu,
288 inci maddede öngörülen usule göre ilânen duyurur ve projeden
etkilenip adresi bilinen tüm alacaklılara tebliğ eder. Yapılacak
olan ilân ve tebligatta, başvurunun kapsam ve sonuçları, başvuru
dosyasının hangi tarihten itibaren nerede görülebileceği ve
itirazların da ileri sürülebileceği duruşmanın günü ve saati
gösterilir.
Mahkeme, ayrıca, borçlunun veya alacaklılardan birinin talebi
üzerine, başvuru hakkında verilecek nihai kararın verilmesine
kadar geçecek olan dönem için borçlunun malvarlığını korumaya
yönelik ve borçlunun faaliyetleri bakımından gerekli gördüğü
tedbirleri derhal alır. Bu durumda mahkeme, tespit edilen
duruşma gününü beklemeksizin ayrıca bir duruşma günü tayin
edebilir, alacaklılar ve borçlu tarafından seçilmiş, atanmasından
projenin tasdikine veya reddine ilişkin kararın verilmesine
kadar borçlunun faaliyetlerinin sevk ve idaresini bizzat üstlenecek
ya da bu faaliyetleri denetleyecek olan ve lazım gelen bilgi
ve tecrübeye sahip ve gerekli nitelikleri haiz bir veya birkaç
ara dönem denetçisi tayin edebilir. Alacaklılar ve borçlunun
ara dönem denetçisi seçmedikleri ya da herhangi bir denetçi
üzerinde anlaşmaya varamadıkları, ancak şartların ara dönem
denetçisi atanmasını gerekli kıldığı hallerde mahkeme, niteliği
ve yetkileri yönetmelikle belirlenecek olan bir veya birkaç
ara dönem denetçisini re'sen atayabilir.
Mahkeme, projeden etkilenen alacaklıların borçluya karşı
başlattıkları takiplerin ve bu takiplerle ilgili olan davaların,
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna
göre yapılan takipleri ve davaları da kapsayacak şekilde durdurulmasına,
yeni icra takibi yapılmasının etkilenen alacaklılar için yasaklanmasına,
ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının uygulanmamasına
ara dönem için karar verebilir. Bu durumda, bir takip muamelesiyle
kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren süreler işlemez.
Ara dönemde borçlu, işletmenin devamı için zorunluysa veya
malvarlığının kıymetinin korunması ya da artırılması için
gerekli görülmesi hâlinde, kredi gibi finansman araçlarına
başvurabilir. Bir finansman kaynağının kullanılabilmesi için
teminat verilmesi gerekiyorsa, bu teminat öncelikle borçlunun
daha önce üzerinde rehin tesis edilmemiş taşınır veya taşınmaz
malları üzerinde sağlanır.
Finansman kaynağı terimi, borçluya hammadde gibi işletmenin
faaliyet gösterebilmesi için gerekli mal ve hizmetleri sağlayanları
da kapsar.
Başvurunun mahkemece incelenmesi ve kanun yolları:
MADDE 309/p - Tasdik duruşmasında mahkeme, ara dönem denetçisini,
borçlu işletmenin yetkililerini ve duruşmada hazır bulunan
alacaklıları dinler. Mahkeme, borçlunun yeniden yapılandırmaya
iyiniyetle başvurduğunu, 309/m ilâ 309/o maddelerindeki şartların
yerine geldiğini ve projeyi reddetmiş olan her alacaklının
projeyle eline geçecek miktarın en az iflâs tasfiyesi sonunda
eline geçecek miktara eşit olduğunu tespit ettiği takdirde,
en geç otuz gün içinde başvurunun tasdikine, aksi halde reddine
karar verir.
Mahkeme, tasdik kararı ile birlikte, borçlu ile alacaklıların
bu konudaki görüşlerini de dikkate alarak, yetkileri sadece
projenin yerine getirilmesine ilişkin esasları denetleyip
alacaklılara durumu düzenli olarak rapor etmekten ibaret olan
bir veya birkaç proje denetçisi tayin edebilir. Borçlu ve
alacaklılar, denetçi seçmedikleri ya da herhangi bir denetçi
üzerinde anlaşmaya varamadıkları takdirde, mahkeme, nitelikleri
ve görev alanı yönetmelikle belirlenecek olan bir denetçiyi
re'sen atayabilir.
Tasdik veya ret kararının tebliğinden itibaren on gün içinde
borçlu ve tasdik duruşması sırasında itirazda bulunmuş olan
alacaklılar kararı temyiz edebilirler. Bu konudaki temyiz
incelemesi ivedilikle yapılır ve verilecek karara karşı, karar
düzeltme yoluna başvurulamaz.
Tarafların itirazı ve temyiz maktu harca tâbidir.
Kararın sonuçları:
MADDE 309/r - Yeniden yapılandırma projesi, tüm hüküm ve
sonuçlarını, başvurunun tasdikine ilişkin kararın verildiği
andan itibaren doğurmaya başlar. Projenin koşulları, projeden
etkilenen alacaklılarla yapılmış olan tüm sözleşme hükümlerinden
önce gelir.
Kararın temyiz incelemesi sonunda Yargıtayca bozulması üzerine,
projenin tasdik kararının icrası kendiliğinden durur. Bozma
kararına kadar yapılan işlemler geçerliliğini muhafaza eder.
Projeden etkilenip etkilenmediğine bakılmaksızın, borçlunun
taraf olduğu sözleşmelerde projenin tadiline veya feshine
yol açabilecek veyahut borçlunun yeniden yapılandırma yoluna
başvurmasının temerrüt hali oluşturacağına ya da akde aykırılık
teşkil edeceğine ilişkin hükümler bulunması hâlinde, bu hükümler
borçlunun yeniden yapılandırma yoluna başvurması durumunda
uygulanmaz.
Başvurunun tasdiki talebinin reddine ilişkin mahkeme kararının
verilmesi hâlinde, mahkemece verilmiş tedbirler kalkar, durmuş
olan dava ve takiplere devam edilir.
Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırmanın feshi:
MADDE 309/s - Sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma
yoluyla yeniden yapılandırılmasında, 307 nci madde ile 308
inci maddenin birinci fıkrası kıyasen uygulanır. Yeniden yapılandırmanın
tamamen feshine karar verilir ve bu karar kesinleşirse, durum
mahkemece 288 inci maddede öngörülen usule göre ilânen duyurulur.
İlândan itibaren on gün içinde, projeden etkilenen alacaklılar
tasdik kararını vermiş olan mahkemeden borçlunun derhal iflâsına
karar verilmesini isteyebilirler.
Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma projesinin tadili :
MADDE 309/ş - Projenin bir kısmının ihlâli hâlinde, bu ihlâl
sadece bazı alacaklıları etkiliyorsa, hakları ihlâl edilen
bu alacaklıların borçlu ile projenin tadili konusunda anlaşmaya
varmaları durumunda, tadil edilmiş proje mahkemenin tasdikine
sunulur. Projenin devamı için bu tadilatın yapılması zorunlu
ise ve tadil edilmiş proje hakları ihlâl edilmiş olan alacaklıları
projeden etkilenen diğer alacaklılardan daha uygun bir duruma
getirmiyorsa, mahkeme tadil edilmiş projeyi tasdik eder. Yeniden
yapılandırma projesinin tasdikine ilişkin usul projenin tadili
hakkında da uygulanır.
Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma projesinin ihlâli ve
muhtelif hükümler:
MADDE 309/t - Borçlunun projeden doğan yükümlülüklerini tamamen
veya kısmen zamanında yerine getirmemesi hâlinde durum proje
denetçisi, borçlu veya projeden etkilenen alacaklılar tarafından
projeyi tasdik etmiş olan mahkemeye bildirilir. Aynı hak,
projenin tasdikinden önce borçluya teminat mukabili veya teminatsız
olarak kredi gibi finansman kaynağı yaratıp bundan kaynaklanan
alacağını kısmen veya tamamen elde edemeyen alacaklı için
de söz konusudur. Bu bildirim üzerine mahkeme, borçlunun malvarlığının
korunabilmesi için, borçlunun malvarlığı üzerindeki tasarruflarını
önleyici tedbirler de dahil olmak üzere, gerekli muhafaza
tedbirlerini alır ve bir duruşma günü tayin ederek 288 inci
maddede öngörülen usule göre ilânen duyurur. Mahkeme, projeden
etkilenen veya etkilenmeyen alacaklıların vakî itirazlarını
inceledikten sonra, borçlunun yükümlülüklerini kısmen veya
tamamen yerine getirmediğini, projenin uygulanmayıp tadilinin
de söz konusu olmadığını veya finansman alacaklısının alacağını
tamamen ya da kısmen elde edemediğini tespit edince derhal
borçlunun iflâsına hükmeder.
Sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden
yapılandırılmasına, bankalar ve sigorta şirketleri borçlu
sıfatı ile başvuramazlar.
Ara dönem denetçisi ve proje denetçisi hakkında 334/a madde
hükümleri uygulanır.
Harç, vergi istisnaları ve teşvik belgeleri:
MADDE 309/u - Tasdik edilen proje kapsamındaki;
1- Yapılacak işlemler ve düzenlenecek kâğıtlar, 488 sayılı
Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisi ve 492
sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan,
2- Alacaklılar tarafından her ne nam altında olursa olsun
tahsil edilecek tutarlar, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu
gereği ödenecek banka ve sigorta muameleleri vergisinden,
3- Borçluya kullandırılan ve kullandırılacak krediler, Kaynak
Kullanımı Destekleme Fonundan,
4- Diğer benzeri işlemler, kâğıtlar ve krediler vergi, resim,
harç ve fon yükümlülüklerinden (4306 sayılı Kanun uyarınca
ödenmesi gereken Eğitime Katkı Payı hariç),
İstisna edilmiştir.
İstisna, alacaklıların tasdik edilen proje kapsamında edindikleri
varlıkları elden çıkardıkları hallerde de uygulanır.
Tasdik edilen proje hükümleri uyarınca tahsilinden vazgeçilen
alacak tutarları 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine
göre alacaklı için değersiz alacak, borçlu için ise vazgeçilen
alacak olarak dikkate alınır.
Tasdik edilen proje hükümleri uyarınca uygulamaya konulan
işlemlerin gerçekleşmemesi hâlinde dahi, bu madde uyarınca
uygulanmış istisnalar geri alınmaz.
Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma projesine göre borçları
yeni bir itfa plânına bağlanan borçlular tarafından alınmış
olan teşvik belgelerinin süreleri ile ihracat taahhüt süreleri,
projeler ile belirlenen süreler kadar uzatılmış sayılır.
Sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden
yapılandırılmasının uygulanması sırasında aranacak noter onaylı
belgelere ilişkin noter harcı maktu olarak alınır.
Yönetmelik:
MADDE 309/ü - Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki ay
içinde Adalet Bakanlığınca sermaye şirketleri ve kooperatiflerin
uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılmasının uygulanmasına
ilişkin yönetmelik yürürlüğe konulur.
MADDE 9. - 2004 sayılı Kanunun 334 üncü maddesi başlığı ile
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Konkordatoda veya sermaye şirketleri ile kooperatiflerin
uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılmasında yetkili kimseleri
hataya düşüren ya da konkordato veya uzlaşma yoluyla yeniden
yapılandırma koşullarına uymayan borçlunun cezası :
Madde 334. - Konkordato mühleti elde etmek veya konkordato
veya sermaye şirketleri ile kooperatiflerin uzlaşma yoluyla
yeniden yapılandırma projesini tasdik ettirmek için gerçeğe
aykırı hesap veya bilanço göstererek malî durumu hakkında
alacaklıları, komiseri, ara dönem denetçisini veya yetkili
memuru hataya düşürmek veya konkordato projesine ya da sermaye
şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması
projesine uymamak yoluyla kasten zarara sebebiyet veren borçlu,
ilgilinin icra mahkemesine yapacağı şikâyet üzerine altı aydan
bir yıla kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılır.
MADDE 10. - 2004 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesinin
(13) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (16)
numaralı bendinde yer alan "sözleşmelerde" ibaresinden
sonra "de" ibaresi ve (38) numaralı bendinde yer
alan "davalarında" ibaresinden sonra "da"
ibaresi eklenmiştir.
13- 68/b maddesinde değişiklik yapan hükmü, Kanunun yürürlüğe
girmesinden sonra gönderilen hesap özetleri ve ihtarnamelerde,
MADDE 11. - 2004 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 6. - Bu Kanunda yer alan "icra tetkik mercii",
"tetkik mercii" ve "mercii" ibareleri
"icra mahkemesi"; "icra mercii hâkimi"
ve "mercii hâkimi" ibareleri "icra hâkimi"
olarak değiştirilmiştir. Çeşitli mevzuatta icra tetkik mercii
ve hâkimine yapılmış bulunan atıflar icra mahkemesi ve hâkimine
yapılmış sayılır.
MADDE 12. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 13. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|
