Karikatürlerle İnsan Hakları

Türkiye   Barolar Birliği.Türkiye'deki bütün Baroların katılımıyla oluşan bir meslek kuruluşu. Hukuk devletinin ve insan haklarının gerçekleşmesi amacıyla etkinliklerde bulunmak da, doğal olarak Türkiye Barolar Birliği'nin görevleri arasında. TBB yıllardır, yayınlar, konferanslar, seminerler, basın açıklamaları ve benzeri etkinliklerle bu görevi yerine getiriyor.

İnsan Hakları Günü olarak kutlanan 10 Aralıkta, avukatlara ve genel olarak kamuya ulaşan  bu etkinliklere, bu yıl değişik türde bir etkinlik eklenmiş oluyor: İnsan Hakları konusunda bir karikatürsergisi...

Karikatür nedir? İnsanların yüzlerini, bedenlerini; nesnelerin biçimlerini, boyutlarını çarpıtarak, abartarak çizmek mi? Sözlüklere, ansiklopedilere bakarsanız, üç aşağı beş yukarı böyle tanımlanır karikatür. Ama, bu belki doğru olsa bile kesinlikle eksik bir tanımdır.

Bu eksikliği gidermek için şu soruyu sormamız gerekiyor: Peki karikatürün amacı ne?..Sadece güldürmek mi?

Sadece güldürmek için yapılmış karikatürlere gülünür geçilir; o kadar!.. Ama sanatçının elinden çıkmış bir karikatür öyle mi?.. Usta bir karikatürcü, küçücük bir kareye bir kitaplık lafı sığdırır; öyle bir sığdırır ki... düşünmekten gülmeye vakit bulamazsınız.

İnsan hakları nedir peki? Üzerine ciltlerle kitap yazılmış, kim bilir kaç uluslararası toplantıda saatlerce, günlerce konuşulmuş bir konu... Hukukçu olarak bana sorarsanız, insan hakları üzerine kitaplardan, anayasalardan, mahkeme kararlarından söz açıp, uzun uzun konuşabilirim. Gerçekten de, insanlığın binlerce yıllık tarihi açısından bakarsanız küçümsenmeyecek, küçümsenmemesi gereken gelişmeler yaşanmıştır insan hakları alanında. İnsan haklarını korumak için kurulmuş örgütler, komisyonlar, mahkemeler, gerek ulusal düzeyde gerek uluslararası düzeyde çalışıp, bu büyük ülkünün geçekyaşama geçirilmesi için yıllardır çabalıyorlar.

Ama dünyanın çeşitli yörelerindeki iyiniyetli insanların bunca çabasına karşın; savaşlar, açlık, yoksulluk yine de sürüp gidiyor. Üstelik, bir yandan   "küresel ısınma" denilen olgu, öte yandan nükleer savaş tehlikesi, gelecek kuşaklara yaşanabilir bir    dünya bırakabileceğimizi bile kuşkulu hale getiriyor. Çıkar hesaplarının, dangalaklıkların, bencilliklerin ağır basması karşısında; insanlık, insan hakları alanında bir arpa boyu bile yol alamamış gibi mi görünüyor gözünüze?.. İşte o zaman sözü -daha doğrusu çizgiyi- karikatürcülere bırakmanız gerekir.

Dünyayı, insan haklarını bir de karikatürcünün gözüyle görün; bakın bakalım; coşkusu korkusuyla, soylusu soysuzuyla, doğrusu eğrisiyle, yüreklisi yüreksisiziyle, iyimseri kötümseriyle insani; dolayısıyla da insan haklarını karikatürcü nasıl anlatıyor, nasıl yorumluyor...

Karikatürcünün bir kaç çizgiyle, bir kaç sözcükle çaktığı zeka kıvılcımının, bir anda ufkunuzu aydınlatıp, içinizde yeniden umutlar yeşertebildiğim göreceksiniz.

Umutlarımızı yeşertip, canlandıran, uluslararası yarışmalarda, sergilerde başarılarıyla yüzümüzü ağartan karikatürcü dostlara candan teşekkürlerle...