3 MART 1924 HUKUK DEVLETİNİN MİLADI

839
A

3 Mart 1924, 29 Ekim 1923'le simgeleşen yeni rejimin, dönem koşulları nedeniyle eksik kalan hukuki alt yapısının tamamlanması anlamını taşır.

1 Kasım 1922'de saltanat kaldırılmıştır ama hilafet makamı saltanattan ayrı olarak kurumsallığını sürdürmektedir.

Milli egemenliğin teorik ve kurumsal dayanağı, yasama organıTBMM'nin yanında teokratik bir kurum olarak hilafetin varlığı, çağdaş demokrasilerde olmayan ikili otorite anlamına gelmektedir.

Çağdaş hukuk temelli bir toplum ve devlet projesi olan Cumhuriyet'in teokratik bir kurumla birlikte varlığını sürdürmesi imkansızdı.

3 Mart 1924 tarihli yasalar, bu ikili otoritenin ve çagdaşlaşmanın kurumsal engellerinin ortadan kaldırılmasına yönelik düzenlemelerdir.Bu üç yasa ile:

1- Hilafet kaldırılmış,
2- Şeriye ve Evkaf Vekaleti kaldırılmış,
3- Ögretim Birliği (Tevhid-i Tedrisat) sağlanmıştır.

Üç devrim yasası olarak anılan bu düzenlemelerin isabetini hem geçen süredeki modernleşmemiz hem de komşu İslam coğrafyasında yaşanan trajediler fazlasıyla göstermektedir.

Laiklik ilkesinin, din ve inanç özgürlüğünün engeli olmayıp, tam tersine teminatı olduğununun en çarpıcı kanıtı Türkiye'nin yakın tarihinde yaşananlardır.

Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı